کد خبر: ۲۸۳۰۳
جمعه ۲۱ تیر ۱۳۹۸ ساعت ۲۰:۰۰
تعداد بازدید:15547
صفحه نخست » دانش

با بیماری های زئونوز بیشتر آشنا شویم

بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان (زئونوز) گروهی از بیماری‌های عفونی هستند که بین حیوانات مهره‌دار و انسان‌ها قابل انتقال‌اند. این گروه از بیماری‌ها به‌وسیله انواع عوامل بیماری‌زا از جمله باکتری‌ها، انگل‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌ها ایجاد می‌شوند.

به گزارش شهروندالبرز ، در ایران برخی از بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوان به‌صورت بومی وجود دارند که مهم‌ترین این بیماری‌ها عبارتند از: سالک، تب مالت، هاری، کیست هیدراتیک و تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو

در ادامه به هریک از این بیماریها می پردازیم: 

سالک

ناقل بیماری سالک، «پشه خاکی» است. این نوع پشه در طول روز در پناهگاه‌هاي گرم، تاريک و مرطوب، شکاف‌هاي عميق ديوارها، اماکن متروکه، مخروبه، اصطبل‌ها، اطراف توده‌هاي زباله، کودهاي حيواني، لانه جوندگان، پشت اشياي ثابت منزل مانند کمد يا قاب عکس، استراحت و در ساعات اوليه شب، شروع به فعاليت (تغذیه و خون‌خواری از هر موجود زنده‌ای) مي‌کند.

جمع‌آوري نکردن نخاله‌هاي ساختماني، تغيير روش کشاورزي و استفاده از کودهاي دامي، وجود مخروبه‌ها و شرايط آب و هوايي مستعد از عوامل تسهیل شرایط زیست ناقل بیماری سالک به‌شمار می‌روند. علاوه‌بر‌اين، تراکم جمعيت به‌ويژه در حومه شهرها، وضعيت نامناسب بهداشت محيط و نگهداری پرندگان، سبب افزايش جمعيت ناقل بیماری و در نهايت تماس بيشتر افراد با پشه خاکي و انتقال سالک می‌شود.

جهت پیشگیری و کنترل بیماری سالک اقدامات زیر را مد نظر قرار دهید:

 نصب توری مناسب روی پنجره ها، جمع آوری و دفع صحیح زباله های منازل و نخاله های ساختمانی، پوشاندن و پانسمان زخم ناشی از گزش پشه خاکی، مراجعه به پزشک در صورت ظهور زخم پوستی به مدت بیشتر از 2 هفته.

تب مالت

عامل ایجاد بیماری تب مالت، باکتری «بروسلا» است.  بیماری با تب و تعریق شروع می‌شود و با درد استخوان‌ها و مفاصل و بی‌اشتهایی ادامه پیدا می‌کند.

این بیماری در تمام کشور احتمال شیوع دارد، اما برخی استان‌ها به ویژه استان‌های غربی و شمال غربی از جمله همدان، آذربایجان و کردستان با  بیشترین میزان ابتلا به این بیماری مواجه هستند.

مصرف شیر خام، پنیرهای محلی و بستنی‌های سنتی غیرپاستوریزه نقش مهمی در انتقال این بیماری دارند. از این رو، موثرترین راه پیشگیری از تب مالت پرهیز از مصرف این محصولات و استفاده از محصولات لبنی پاستوریزه است.

هاری

بیماری هاری نوعی بیماری ویروسی است که موجب التهاب حاد مغزی می‌شود. عامل بیماری ویروسی از خانواده «رابدو ویریده» است که با تهاجم به اعصاب حیوانات خونگرم اهلی و خانگی (سگ و گربه) و غیراهلی و وحشی (گرگ و روباه)، منجر به بروز علائم خاص بیماری و در نهایت مرگ جاندار می‌شود.

بیماری از راه گاز‌گرفتگی یا خراش توسط حیوان آلوده و مبتلا انتقال پیدا می‌کند؛ وجود ویروس هاری در بزاق این جانداران به ابتلای انسان یا حیوان منجر خواهد شد.

هاری از جمله بيماري‌هايي است که انتشار جهاني دارد و مرگ انسان يا حيوان مبتلا در این بیماری حتمی است. بنابراین، از بیمار‌ی‌های حائز اهميت بین انسان و حیوان قلمداد می‌شود.

خوشبختانه واکسن و سرم ضدهاري در مراکز بهداشتي درماني کشور موجود است و تمام موارد مشکوک به صورت رايگان تحت پوشش درمان و پيشگيري واکسيناسيون هاري قرار مي‌گيرند. بنابراین پس از هر گونه گاز گرفتگی و یا خراش توسط حیوانات به مرکز درمان پیشگیری هاری مستقر در مرکز بهداشت غرب شهرستان کرج  به نشانی حصارک بالا- میدان شهرداری-  جنب پمپ گاز(تلفن 98 95 57 34) مراجعه نمایید.

در رابطه با حیوانات اهلی و خانگی، با وجود انجام واکسینانسیون ، این موجودات نسبت به ویروس بیماری هاری مصونیت قطعی ندارند از این رو، توصیه اکید می‌شود ضمن رعایت اصول بهداشتی نسبت به کنترل و چکاپ منظم حیوان در خصوص بیماری‌ها اقدام شود. همچنین واکسیناسیون علیه بیماری هاری به‌طور منظم صورت گیرد و محل نگهداری آن‌ها ضدعفونی شود. همچنین از تماس حیوانات خانگی با حیوانات وحشی و ولگرد به شدت جلوگیری شود.

کیست هیداتیک

عامل ایجاد بیماری کیست هیداتیک، انگل «اکینوکوکوس» است که به دیواره روده سگ چسبیده و به‌حالت انگل زندگی می‌کند. بندهای انتهایی بدن این کرم هرکدام دارای 1000 عدد تخم است که هر 14 روز یک بار از بدن او جدا و با مدفوع خارج می‌شود. هر تخم چنانچه به وسیله‌ای وارد بدن انسان یا دیگر جانوران شود در بدن او به نوزادی تبدیل شده و این نوزاد می‌تواند وارد مخاط و از آنجا وارد سیاهرگ‌های روده شود و خود را به کبد انسان برساند. گاهی نیز این انگل از راه خون خود را به مغز، ریه‌ها، چشم‌ها، کلیه و دیگر اندام‌های بدن می‌رساند و در آنجا تشکیل کیست می‌دهد.

با رعایت نکات ساده‌ای چون رعایت بهداشت فردی و محیطی، ضدعفونی کردن سبزیجات، صیفی‌جات و میوه‌های بوته‌دار زمینی مانند توت‌فرنگی، عدم تماس با حیوان به طور مستقیم در همه محیط‌ها، ایجاد حصار و فنس‌کشی زمین‌های کشاورزی به منظور ممانعت از ورود حیوان به داخل کشت، واکسیناسیون منظم و دوره‌ای حیوانات خانگی این بیماری قابل پیشگیری و کنترل است.

 تب کریمه کنگو

تب کریمه کنگو یک بیماری تب‌دار و خون‌ریزی‌دهنده است که از طریق گزش کنه، تماس با خون، ترشحات و لاشه دام آلوده و یا انسان آلوده منتقل می‌شود. این بیمار در بدن دام فاقد هرگونه علائمی است، اما در بدن انسان با نشانه‌هایی مانند سردرد، تب بالا، درد مفاصل، تهوع و استفراغ، آغاز می‌شود و با کبود شدن منطقه‌ای بدن و خون‌ریزی از مخاط‌های بدن ادامه پیدا می‌کند.

گله‌داران، دامداران، قصاب‌ها، کارگران کشتارگاه‌ها، پزشکان و پرستاران مراقبت‌کننده از بیماران مبتلا گروه اول و جدی در معرض ابتلا به این بیماری هستند. دیگر افراد در صورت مصرف محصولات دامی آلوده یا تماس با کنه در ردیف دوم ابتلا به این بیماری قرار دارند. گله‌داران، دامداران، قصاب‌ها، کارگران کشتارگاه‌ها، پزشکان و پرستاران مراقبت‌کننده از بیماران مبتلا گروه اول و جدی در معرض ابتلا به این بیماری هستند. دیگر افراد در صورت مصرف محصولات آلوده یا تماس با عامل ایجاد بیماری، یعنی کنه در ردیف دوم ابتلا به این بیماری قرار دارند.

مهران شمس 

کارشناس واحد مبارزه با بیماری های مرکز بهداشت غرب شهرستان کرج

 

نویسنده : مهران شمس

برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید

نظرات شما

 

  • بخش نظرات تنها برای ارائه نظرات شما در رابطه با همین مطلب می باشد و نظرات متفرقه حذف خواهند شد.
  • لطفاً از نوشتن متن های تبلیغاتی و یا توهین آمیز خودداری فرمایید.
  • نظرات شما پس از تایید مدیریت وبسایت قابل نمایش خواهد بود لطفاً در ارسال نظرات صبرداشته باشید
  • قبل از ارسال نظرات خود قوانین سایت را مطالعه بفرمایید